-
Paslanmaz çelik, %10un üzerinde
(çoğunlukla%12-20 aralığında) krom içeren
demir-karbon alaşımlıdır. Krom, malzemeyi yenime ve
ısınmaya karşı dayanıklılık kazandırır. Özel
nitelikli paslanmaz çelik türleri elde etmek
amacıyla alaşıma başka elementler de katılabilir. Bu
özel türlerin içinde en önemlisi, nikel eklenmesiyle
hazırlanan 18-8 paslanmaz çeliğidir. (%18 18 krom %8
nikel). Paslanmaz çeliğe katılan öteki önemli
bileşenler niyobyum,manganet,molibden,fosfor,selenyum,silisyum,kükürt,titan
ve zirkonyum dur. Paslanmaz çelik üretiminde yüksek
sıcaklıklara ve duyarlı kimyasal denetime gereksinim
olduğundan bu alaşımlar uzun süre elektrik
fırınlarında hazırlanmıştır. Bu yöntemde fırınlara
çoğunlukla, yalnızca son üründe bulunması istenen
elementleri içeren hurda malzeme yüklenir. Son
dönemlerde ise, malzemenin önce elektrik fırınında
eritilmesi ve daha sonra bir başka pota alınarak
oksijenle işlenmesine dayalı bir teknik
geliştirilmiştir. Tepkiyi normalleştirmek için
argonla seyreltilen oksijen gazı malzemeye üsten
hamlaçla yada potanın dibindeki bir delikten
püskürtülür. Paslanmaz çelikler kimyasal
bileşimlerine ve ısı işleme tepkilerine göre
sınıflandırılabilir. Sertleştirilemeyen ve %15-30
krom ile %0.2 den daha az karbon içeren ferritli
çelikler; su verme yoluyla sertleştirilebilen ve
%10-18 krom ile değişen oranlarda (bazı alaşımlarda
%1'in üzerinde) karbon içeren martensitli çelikler;
%16-26 krom, %6-22 nikel ve %0.25 ten daha az karbon
içeren ostenitli çelikler. Su vermeden
sertleştirilebilen ostenitli çelikler yenime karşı
dayanımı en yüksek malzemelerdir. Paslanmaz çeliğin,
benzersiz bir özelliği vardır. İçeriğinde ki krom ve
alaşım elementleri yüzeyde, ince şeffaf bir pasif
tabaka oluşturur. Bu tabaka hava ve sudan gelen
oksijenle etkileşime girdiğinde kendini onarır.
Böylece malzeme çizildiği veya zarar gördüğünde
bile, bu tabaka yüzeyi aşınmaya karşı korumaya devam
eder.