PASLANMAZ UYGULAMALARI

 
  • Paslanmaz çelik, %10un üzerinde (çoğunlukla%12-20 aralığında) krom içeren demir-karbon alaşımlıdır. Krom, malzemeyi yenime ve ısınmaya karşı dayanıklılık kazandırır. Özel nitelikli paslanmaz çelik türleri elde etmek amacıyla alaşıma başka elementler de katılabilir. Bu özel türlerin içinde en önemlisi, nikel eklenmesiyle hazırlanan 18-8 paslanmaz çeliğidir. (%18 18 krom %8 nikel). Paslanmaz çeliğe katılan öteki önemli bileşenler niyobyum,manganet,molibden,fosfor,selenyum,silisyum,kükürt,titan ve zirkonyum dur. Paslanmaz çelik üretiminde yüksek sıcaklıklara ve duyarlı kimyasal denetime gereksinim olduğundan bu alaşımlar uzun süre elektrik fırınlarında hazırlanmıştır. Bu yöntemde fırınlara çoğunlukla, yalnızca son üründe bulunması istenen elementleri içeren  hurda malzeme yüklenir. Son dönemlerde ise, malzemenin önce elektrik fırınında eritilmesi ve daha sonra bir başka pota alınarak oksijenle işlenmesine dayalı bir teknik geliştirilmiştir. Tepkiyi normalleştirmek için argonla seyreltilen oksijen gazı malzemeye üsten hamlaçla yada potanın  dibindeki bir delikten püskürtülür. Paslanmaz çelikler kimyasal bileşimlerine ve ısı işleme tepkilerine göre sınıflandırılabilir. Sertleştirilemeyen ve %15-30 krom ile %0.2 den daha az karbon içeren ferritli çelikler; su verme yoluyla sertleştirilebilen ve %10-18 krom ile değişen oranlarda (bazı alaşımlarda %1'in üzerinde) karbon içeren martensitli çelikler; %16-26 krom, %6-22 nikel ve %0.25 ten daha az karbon içeren ostenitli çelikler. Su vermeden sertleştirilebilen ostenitli çelikler yenime karşı dayanımı en yüksek malzemelerdir. Paslanmaz çeliğin, benzersiz bir özelliği vardır. İçeriğinde ki krom ve alaşım elementleri yüzeyde, ince şeffaf bir pasif tabaka oluşturur. Bu tabaka hava ve sudan gelen oksijenle etkileşime girdiğinde kendini onarır. Böylece malzeme çizildiği veya zarar gördüğünde bile, bu tabaka yüzeyi aşınmaya karşı korumaya devam eder.